Ten punkt wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
By zrobić go weryfikowalnym, trzeba przekazać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Fiskalizm - działalność polityczna państwa polegająca na dążeniu do osiągnięcia gdy największych wpływów do budżetu w poprzek nakładanie kolejnych, obciążeń podatkowych przez państwo, dążące do maksymalizacji zysków.
Spis treści
//
Początki fiskalizmu
Jednym z pierwszych lepiej udokumentowanych przypadków fiskalizmu był fiskalizm rzymski (bizantyjski), jaki był jedną z głównych przyczyn upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Koneczny w “Cywilizacji bizantyjskiej” zauważa odwzorowanie, przy wpływem wschodnich cywilizacji (wyjątkowo egipskiej), Cesarstwo Romanum z państwa obywatelskiego w państwo biurokratyczne.
Rozrost biurokracji był skrępowany głównie z centralizacją władzy i zwiększaniem podatków. W dodatku cesarstwo targały niezliczone wojny domowe, co powodowało zwiększone wydatki na armia. Kolejni cesarze byli wojskowymi uzurpatorami, którzy zdobyli stolec siłą. Perfekcyjnie ilustruje to wyobrażenie cesarstwa po śmierci Treboniusa Gallusa na Rzym ruszyły trzy armie, każda z innym cesarzem na czele.
Po paru latach cesarz Galienus rozszerzył na państwo metodę egipską (Koneczny widział Egipt jak obręb pełen monopoli). Metody stosowane przez ówczesny narząd finansowy opisuje część pisma kobiety z IV bądź V w. uciekającej przedtem władzami: “Mój mąż ma zaległych 300 solidów podatków, od dwóch lat był biczowany, nieco lanie w więzieniu, a troje moich ukochanych dzieci sprzedano: ja z tej przyczyny uciekłam i uchodzę z miejsca na obszar. Otóż błąkam się po pustyni, chwytana często i biczowana wciąż”. Fiskalizm doprowadzał do raz po raz częstszego powstawania patologii, np. powstania urzędu przymusowego poborcy podatkowego, jaki ręczył za niezebrane podatki swoim majątkiem. Kolejną konsekwencją fiskalizmu było spadek liczby ludności. Pięcioletnie cenzury (spisy ludności) wykazują stały strata ludności chociażby z najbogatszych prowincji (ludzie Aleksandrii zmniejszyła się o połowę).
W końcu ludzie rzymska obróciła się przeciw własnemu państwu, kiedy pisze Koneczny: “w hordach Atylli znaleźli się społeczeństwo rzymscy, którzy zbiegli w tamtym miejscu zanim … podatkami. Okrutna ta nowina pochodzi od słynnego Sahianusa, uczonego prezbitera Marsylii (…)”..
Fiskalizm a teorie ekonomii
Krzywa Laffera
Jedną z koncepcji opisujących wpływy państwa z podatków jest tzw. zagięcie Laffera, obrazująca wpływy państwa z podatków w układy o wielkości odpowiedzialność podatkowego, będąca linią zbliżoną kształtem do hiperboli. Ukazuje płeć nadobna, że nie nieustannie zwiększanie podatków powoduje wzmożenie wpływów do budżetu, bo w pobliżu rosnącym obciążeniu przedsiębiorstwa postanawiają przekazać się do tzw. “szarej strefy”, dokąd ukrywają swoją aktywność, by zniknąć podatków
Teoria neoklasyczna i keynesizm
Według J.M. Keynesa współpraca państwa w gospodarce jest nieodzowny, ażeby ochronić pełne angaż, a co za tym idzie większą wprawa produkcyjną gospodarki. Dokonuje tego głównie przez bezpośrednie inwestycje w gospodarkę. Niemniej żeby państwo mogło wkładać potrzebuje pieniędzy, które uzyskuje z podatków, które zostają zwiększone zwłaszcza na rzecz bogatszych podmiotów. Wedle teorii Keynesa finanse odebrane gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom w formie podatków zostaną im zwrócone z przyczyny wzrostowi PKB zgodnie z mnożnikiem Keynesa. Istnieje chociaż pewne niebezpieczeństwo związane z inwestycjami państwowymi. Chyba że państwo utworzy nierentowne instytucje, finansowane z budżetu, a których z różnych powodów (np. funkcjonowanie związków zawodowych) nie jest dozwolone zakorkować, musi ich straty odwdzięczać się z wpływów do budżetu alias podatków. W przypadku podczas gdy te instytucje generują co chwila większe straty, pokup coraz to więcej pieniędzy tak aby mogły one w przyszłości egzystować, co powoduje zwiększone potrzeba posiadania na wpływy do budżetu, inaczej zintensyfikowanie podatków.
Makroekonomiczna hipoteza neoklasyczna głosi, że oddziaływanie państwa na mechanizmy rynkowe ma obowiązek być nieznaczny do minimum, państwo powinno być “nocnym stróżem” wolnego rynku. Jakiekolwiek wydatki inwestycyjne państwa nie mają sensu dlatego że państwo nie jest właśnie efektywne gdy przedsiębiorcy. Podług neoklasyków zagadnienie fiskalizmu nie ma obowiązek dość znajdować się ponieważ wydatki państwa są zminimalizowane, a wtedy podatki i powinny być minimalne. Atoli istnieją pewne gałęzie rynku, w których współpraca jest z definicji nieopłacalny, np.: usługa zdrowia, azali wykształcenie w biedniejszych społeczeństwach, dokąd obywateli nie stać by opłacać za te usługi. Najlepszym rozwiązaniem w tym wypadku byłoby federacja finansowanie tych instytucji co do jednego przez państwo i kasa prywatny.
Fiskalizm rozumny a nadmierny
Podmioty prawne z reguły narzekają na zadłużenia podatkowe, zaś gałęzie finansowane z budżetu wiecznie narzekają na pozbawienie pieniędzy. Z tej przyczyny także ogrodzenie między fiskalizmem racjonalnym i nadmiernym jest nadzwyczaj cienka.
Racjonalny fiskalizm występuje podczas gdy zadłużenia podatkowe nie przeszkadzają w rozwoju podmiotom gospodarczym, równolegle pozwalając gospodarstwom domowym na satysfakcja wszystkich potrzeb konsumpcyjnych i dając dyspozycja do generowania oszczędności.
Fiskalizm zbytni powoduje tragiczne na rzecz gospodarki konsekwencje. Przedsiębiorstwa przekazują większa część swoich zysków do budżetu, co nie pozwala na ich postęp, a w niektórych przypadkach powoduje ich bankructwo. Stopa rozwoju gospodarki spada, co ogranicza dyspozycja radzenia sobie z problemami natury gospodarczej i społecznej.
Metody mierzenia stopnia fiskalizmu
Stopień fiskalizmu mierzy się różnymi metodami. Do oceniania stopnia fiskalizmu używa się:
- wysokość stawek podatkowych
- poziom obciążeń fiskalnych w stosunku do PKB
- zakres ingerencji systemu finansów publicznych w PKB
- stopień pokrycia wydatków publicznych dochodami publicznymi
- zakres występowania szarej strefy w gospodarce
Przypisy
- ↑ Feliks Koneczny: “Cywilizacja bizantyjska”.
- ↑ Fiskalizm w Unii Europejskiej.
Linki zewnętrzne
- Fiskalizm w Unii Europejskiej
Kategorie: Gospodarka • Działalność polityczna gospodarczaUkryte kategorie: Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł od 2007-10 • Zalążki artykułów
